(ปี 1979 จีนออกนโยบายลูกคนเดียว)
(ปี 1982 นโยบายลูกคนเดียว บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญของจีน)
(ปี 2015 จีนยุตินโยบายลูกคนเดียว)
(ในวันที่ยุตินโยบายลูกคนเดียว พรรคคอมมิวนิสต์ของจีนประกาศว่า)
(นโยบายลูกคนเดียว ทำให้ประเทศมีอำนาจมากขึ้น)
(ประชาชนเจริญก้าวหน้าขึ้น และโลกมีสันติภาพมากขึ้น)
ฉันเกิดที่จีนในปี 1985
ยุคที่วิกฤติประชากรของจีนเป็นข่าวพาดหัวทั่วโลก
คนจีนมีมากกว่าหนึ่งพันล้านคน
สถิตินั้นเป็นปัญหาใหญ่ด้านเศรษฐกิจ
ของประเทศยิ่งกว่าสิ่งอื่นใด
เมื่อถึงกลางศตวรรษหน้า
หากครอบครัวชาวจีนมีบุตรโดยเฉลี่ยสามคน
ก็จะเกิดปัญหาความอดอยาก
แต่หากมีลูกครอบครัวละหนึ่งคน มาตรฐานความเป็นอยู่จะสูงขึ้นเท่าตัว
ดังนั้นจึงมีความพยายามอย่างที่สุด ที่จะควบคุมจำนวนประชากร
เพื่อจำกัดให้ครอบครัวมีลูกเพียงคนเดียว
ทางการจีนใช้มาตรการกระตุ้นทางเศรษฐกิจ การเรียกเงินค่าปรับและโฆษณาชวนเชื่อ
ป้ายบิลบอร์ดเช่นนี้มีให้เห็นทั่วประเทศ
พวกเขาต้องพยายามอีกมาก
หกปีก่อนฉันเกิด
จีนออกนโยบายลูกคนเดียว
ฉันเติบโตมากับการเห็นรัฐ ย้ำเตือนนโยบายนี้ทุกหนทุกแห่ง
พวกเขาวาดรูปบนผนัง พิมพ์บนไพ่...
ปฏิทิน
กลักไม้ขีดไฟ
กล่องขนม โปสเตอร์
ทั้งหมดกลมกลืนเข้ากับพื้นฐานชีวิตในจีน
ฉันไม่เคยคิดเลยว่ามันมีความหมาย กับฉันหรือคนอื่นยังไง
จนเมื่อฉันรู้ตัวว่ากำลังจะเป็นแม่คน
ลูกของเราคลอดก่อนกำหนดเจ็ดสัปดาห์
ฉันไม่ได้เตรียมใจเลย
ทันทีที่เขาเกิด พยาบาลก็พรากเขาไปจากฉัน
การถูกจับแยกและความกลัว เกี่ยวกับสุขภาพของลูกนั้นทรมานใจมาก
สิบสองวันต่อมา ฉันก็พาเขากลับบ้านได้ และได้อุ้มเขาในที่สุด
นี่ผมของแม่นะ
การเป็นแม่นั้น เหมือนให้กำเนิดความทรงจำของตัวเอง
ภาพต่างๆ จากวัยเด็กย้อนกลับมาหาฉัน
ฉันคิดถึงพ่อแม่ตัวเองและชื่อที่พวกท่านตั้งให้
พวกท่านเลือกชื่อหนานฝูตั้งแต่ก่อนฉันเกิด
(หนานฝู)
หนานแปลว่า "ผู้ชาย" ส่วนฝูแปลว่า "เสา"
(ผู้ชาย เสา)
พวกท่านหวังจะได้ลูกชาย ที่จะเติบโตมาเป็นเสาหลักของครอบครัว
เมื่อฉันเกิดมาเป็นผู้หญิง
พ่อแม่ก็ยังตั้งชื่อฉันว่าหนานฝูอยู่ดี
ด้วยหวังว่าฉันจะเติบโตอย่างแข็งแกร่งเยี่ยงชาย
ฉันจำป้ายต่างๆ ที่รัฐบาลแขวน
บนประตูหน้าบ้านทุกหลังในหมู่บ้านของฉันทุกปีได้
หมายถึงการที่แต่ละครอบครัว ยึดถือในค่านิยมของพรรคคอมมิวนิสต์
ป้ายแต่ละแผ่นจะมีรูปดาวติดอยู่
เป็นการบ่งบอกว่าครอบครัวนั้นปฏิบัติตัวดีแค่ไหน
รวมถึงดาวสำหรับครอบครัวที่มีลูกไม่เกินหนึ่งคน
ครอบครัวเราไม่เคยได้ดาวดวงนั้น
ฉันจำได้ว่าถูกส่งไปเรียนมัธยมในเมือง
เพราะหมู่บ้านเรามีแค่โรงเรียนประถม
เด็กในเมืองส่วนใหญ่มาจากครอบครัวลูกคนเดียว
ทุกครั้งที่มีคนรู้ว่าฉันมีน้องชาย
ฉันจะรู้สึกอาย
เหมือนครอบครัวเราทำผิดด้วยการมีลูกคนที่สอง
(หมู่บ้านหวาง มณฑลเจียงซี บ้านเกิดของฉัน)
รัฐมีนโยบายลูกคนเดียว แล้วแม่มีน้องชายให้หนูได้ยังไง
เราอยู่ในชนบทไง ในชนบท ประชาชนมีลูกสองคนได้
แต่ลูกสองคนต้องอายุห่างกันห้าปี
นั่นคือสาเหตุที่ลูกกับน้องห่างกันห้าปี
นั่นแหละเราถึงได้มีลูกสองคนได้
มองคุณยายอยู่เหรอลูก
คุณยายกำลังเล่าเรื่องตอนที่แม่เกิดไงลูก
สมัยนั้นรัฐบาลเคร่งครัด กับนโยบายลูกคนเดียวมาก
ฉันเห็นหลายบ้านถูกรื้อทำลาย...
(หวางเจ่าตี้ แม่ของฉัน)
เพราะครอบครัวขัดขืนการบังคับทำหมัน
หลังคาบ้านพวกเขาถูกรื้อทิ้ง
ตอนนั้นยังไม่อนุญาตให้อัลตราซาวด์ดูเพศเด็ก
ตอนแม่กำลังจะคลอดน้องชายลูก
ย่าของลูกเอาตะกร้าไม้ไผ่มาวางในห้องนั่งเล่น
แล้วบอกว่า
"ถ้าได้ลูกสาวอีก เราจะเอาใส่ตะกร้า"
"ไปทิ้งไว้ข้างถนน"
พอคลอดปุ๊บ หมอตำแยก็ร้องออกมาว่า "ผู้ชายๆ" ทันที
คุณปู่ของลูกตื่นเต้นมาก
เขาตะโกนอย่างดีใจ "จุดประทัดฉลองกันเถอะ"
น้องชายของหนูเกิดในปี 1990
(หวางจื่อเม่ย คุณปู่ของฉัน)
หลังจากที่หลานเกิด แม่ของหลานก็จะโดนจับทำหมัน
ย่าของหลานไม่กล้าขัดขืน
เกือบอนุญาตให้พวกนั้นทำหมันแม่ของหลานแล้ว
แต่ปู่ไม่ยอม
ในที่สุดพวกเขาก็ยอมให้แม่มีลูกคนที่สองได้ หลังจากผ่านไปห้าปี
ปู่ทนรอห้าปีได้
ใครสั่งให้ทำหมันคะ
เจ้าหน้าที่หมู่บ้านน่ะสิ
หลานยาย ตอนนี้อะไรก็ดีไปหมด ทุกอย่างดีขึ้นเยอะเลย
ชีวิตลูกง่ายกว่าแม่เยอะ
ฉันย้ายไปสหรัฐฯ หกปีก่อนที่ลูกชายจะเกิด
การพาเขากลับหมู่บ้านเป็นครั้งแรก
ทำให้ฉันเห็นว่าการเป็นพ่อแม่ในประเทศจีนนั้น มันเจ็บปวดทรมานขนาดไหน
(โรงเรียนอนุบาลในหมู่บ้าน)
พอไปเยี่ยมโรงเรียนอนุบาลในหมู่บ้าน ที่แม่ฉันสอนอยู่
ฉันก็นึกได้ว่าเรามีหนังสือเรียน เกี่ยวกับนโยบายลูกคนเดียว
ตั้งแต่เรายังเด็ก
ชีวิตของเราดีจัง
ฉันเคยคิดว่าฉันรู้ทุกอย่างที่ต้องรู้แล้ว
เกี่ยวกับนโยบายลูกคนเดียว
เรามีชีวิตที่ดีเหลือเกิน
แต่ตอนนี้ฉันสงสัยว่า ความคิดพวกนั้นเป็นของฉันเองจริงๆ
หรือเป็นสิ่งที่ฉันเรียนรู้มากันแน่
ฉันขอให้เพื่อนบ้านพาไปหาอดีตผู้ใหญ่บ้าน
ที่อยู่ในตำแหน่งตอนเริ่มนโยบายลูกคนเดียว
เขาเป็นคนหนึ่งที่คุณปู่โต้เถียงด้วย
เรื่องทำหมันแม่ของฉัน
มาเปิดประตูหน่อยสิ
(ภรรยาของอดีตผู้ใหญ่บ้าน)
ฉันเป็นลูกสาวของครูเจ่าตี้ค่ะ
ฉันก็ว่าทำไมหน้าตาคุ้นๆ
ลูกสาวครูเจ่าตี้จากอเมริกามาเยี่ยมแน่ะ
หนานฝูใช่มั้ย
ใช่ค่ะ หนานฝู
เกือบจำไม่ได้แน่ะ
ค่ะ ฉันเปลี่ยนไปเยอะ แต่ก็ยังคล้ายแม่มาก
เหมือนมากเลยล่ะ ฉันถึงได้มองเธออยู่ตั้งนานสองนาน
ที่อเมริกาเขาเล่นไพ่กันรึเปล่า
เล่นค่ะ
(หวางทุนเต๋อ อดีตผู้ใหญ่บ้าน วัย 74 ปี)
ตอนนั้นคุณมีตำแหน่งอะไรคะ
ก็เป็นหัวหน้าทีมเจ้าหน้าที่หมู่บ้าน
เลขาธิการพรรคประจำหมู่บ้าน แล้วก็เป็นผู้ใหญ่บ้าน
การเอานโยบายลูกคนเดียวนั้นมาใช้น่ะยากมาก
ทำไมถึงได้ยากขนาดนั้นคะ
นโยบายลูกคนเดียวน่ะ
แต่ไหนแต่ไรมา ทุกคนก็อยากได้ลูกชาย
แต่นโยบายลูกคนเดียวเข้มงวดมาก
จะเปลี่ยนวิธีคิดของทุกคนมันยากมาก
ชาวบ้านทั่วไปเขาไม่เชื่อ
คุณอธิบายยังไงเมื่อพวกเขาไม่ยอมเชื่อ
ก็โน้มน้าวด้วยการโฆษณาชวนเชื่อ
ทุกหมู่บ้านจะมีการแสดงงิ้วและการร่ายรำ
ผมเขียนบทงิ้วเพื่อประชาสัมพันธ์ประโยชน์...
ของการมีลูกคนเดียว
(หลิวเสี่ยนเหวิน เจ้าหน้าที่โฆษณาชวนเชื่อการวางแผนครอบครัว)
เป้าหมายของผมคือโฆษณานโยบายลูกคนเดียว
โดยใช้ศิลปะพื้นบ้าน
มีลูกน้อยลงทำให้ชีวิตมีความสุขขึ้น
คนอย่างหลิวเสี่ยนเหวินเดินทางไปทั่วประเทศจีน เพื่อประชาสัมพันธ์นโยบายลูกคนเดียว
ตั้งแต่ฉันยังพูดไม่ได้
รอบตัวฉันก็มีแต่ข้อความชื่นชมนโยบายนี้
มีโทรทัศน์
เราจดจำนโยบายลูกคนเดียวจนขึ้นใจ
ตอนนี้ชีวิตของเราดีมาก เพราะวิสัยทัศน์ของพรรค
การแสดงในโรงละคร
นโยบายลูกคนเดียวเยี่ยมจริงๆ
นโยบายลูกคนเดียวทำให้เรามีความหวัง
จงทำตามนโยบายระดับชาติอย่างเต็มที่
และแม้แต่เพลงสำหรับเด็ก
ถ้าเธอมีลูกคนที่สอง เธอก็ทำผิดกฎหมาย
แล้วเธอก็จะโดนขัง
ถ้ายังพยายามหนี เธอก็จะติดคุก
คิดทบทวนดูให้ดี
แล้วอย่าหาว่าฉันไม่เตือน
และเช่นเดียวกับทุกคน ฉันเข้าคณะนักร้องประสานเสียง
นี่คือฉันที่กำลังร้องเพลงโฆษณาชวนเชื่อ
เราทุกคนแต่งหน้าเหมือนกัน แต่งตัวเหมือนกัน
และมีความคิดเดียวกัน
คุณพูดยังไงคะ ตอนที่ประชาสัมพันธ์นโยบายนี้
ก็บอกว่านโยบายนี้
มาจากผู้ใหญ่เบื้องบน
ผู้น้อยอย่างเราไม่อยากทำ แต่ก็ไม่มีทางเลือก
ก็อธิบายได้แค่นี้
ไม่งั้นเราก็ต้องรื้อบ้านพวกเขาทิ้ง
หรือไม่ก็ยึดทรัพย์สิน
การเป็นเจ้าหน้าที่สมัยนั้นมันยากมาก
เราต้องปฏิบัติตามคำสั่ง
แต่ชาวบ้านก็ไม่ยอม
พวกเขาต่อต้าน
ตอนที่คุณเห็นบ้านถูกรื้อ คุณคิดว่ามันโหดร้ายมั้ยคะ
ก็อาจจะโหดร้ายนะ
แต่นโยบายก็คือนโยบาย เราจะทำอะไรได้
อย่างที่บอกนั่นแหละ
มีเหตุการณ์ที่พวกผู้หญิง
ในหมู่บ้านแห่งหนึ่งไม่ยอมทำหมัน
แล้วทีนี้...
เจ้าหน้าที่อำเภอทุกคนก็เลยต้องแห่กันไป
ช่วยกันจับเธอทำหมัน
มันเลวร้ายจริงๆ
ผมทนดูไม่ไหว
พูดตรงๆ ผมไม่สามารถเข้าไปช่วยได้
ก็ได้แต่ยืนดู
เราเป็นเจ้าหน้าที่หมู่บ้านในชนบท
ก็ต้องทำตามคำสั่งที่ลงมาเป็นทอดๆ
การขัดขืนคำสั่งเป็นสิ่งที่ยอมไม่ได้
ตอนกำลังจะกลับ ฉันถามเพื่อนบ้านที่ไปกับฉัน
ว่าเขาจะพาฉันไปหา ผู้หญิงที่ได้รับผลกระทบจากนโยบายนี้ได้มั้ย
เราไปเยี่ยมผู้หญิงบางคน ที่ถูกบังคับให้ทำแท้งได้มั้ย
ผมว่าไม่น่าไปหรอกนะ คุณอยากถ่ายทำอะไรที่นั่น
ฉันแค่อยากถามถึงประสบการณ์ที่พวกเธอเจอ
อย่าดีกว่า ใครจะไปอยากรื้อฟื้น ความทรงจำที่เจ็บปวดขนาดนั้น
แต่พวกเธอไม่เคยมีโอกาสได้พูดถึงมันเลยนะ
ฉันจะบอกให้นะ เธออย่าทำให้เขาเดือดร้อนดีกว่า
ฉันรู้ค่ะ... ฉันรู้
ถ้าเธอทำให้เขาเดือดร้อน แม่เธอจะต้องชดใช้
จำคำฉันไว้ให้ดี
ฉันไม่สนว่าน้าชายเธอจะเป็นเจ้าหน้าที่
ไม่ใช่ค่ะ ยายเข้าใจผิดแล้ว...
ถ้าเธอขืนสร้างความเดือดร้อนให้เขาละก็
ไม่ค่ะ ไม่
อย่าให้เขาเดือดร้อนละกัน
ไม่ต้องห่วงค่ะ ฉันไม่ทำ
เขาเป็นคนซื่อสัตย์
ฉันรู้ค่ะ ฉันรู้
คืนนั้น ฉันตัดสินใจว่าคุยกับคนที่ฉันรู้จักเป็นดีที่สุด
ฉันก็เลยไปหาหมอผดุงครรภ์ในท้องถิ่น
ที่ทำคลอดให้เด็กทุกคนในหมู่บ้าน รวมทั้งตัวฉันด้วย
(หยวนฮวารู่ แพทย์ผดุงครรภ์วัย 84 ปี)
เธอดีใจที่ได้พบฉัน
เธอให้ฉันดูรูปคุณยายของฉัน
ที่เคยอยู่ในกลุ่มโฆษณาชวนเชื่อกับเธอด้วย
ฉันเคยมีรูปถ่ายกับยายเธอนะ...
แต่ให้แม่เธอไปแล้ว
รูปนี้ก็มียายเธอ
แต่ฉันดูไม่ออกว่าคนไหน
ตั้งแต่ทำอาชีพนี้มา คุณทำคลอดเด็กมากี่คนแล้วคะ
ฉันไม่รู้ตัวเลขจริงๆ
ว่าทำคลอดมากี่คน
ฉันรู้แต่ว่าถ้านับเคสทั้งหมด
ที่ฉันทำหมันและทำแท้ง
ก็มีประมาณ 50,000 ถึง 60,000
ฉันนับด้วยความรู้สึกผิดเพราะฉันทำแท้ง...
และฆ่าเด็ก
เด็กหลายคนมีชีวิตตอนฉันขับออกมา และฉันก็ฆ่าเขา
มือฉันสั่นนะตอนทำนะ
แต่ฉันไม่มีทางเลือก มันเป็นนโยบายของรัฐ
เราตัดสินใจเองไม่ได้ เราได้แต่ทำตามคำสั่ง
(แพทย์ประจำหมู่บ้าน)
การจัดทีมแพทย์นั้นทำในระดับประเทศ
ตลอด 20 ปี เราเดินทางไปทั่ว เพื่อทำหมันและทำแท้ง
การทำหมันใช้เวลานานแค่ไหนคะ
ทำหมันใช้เวลา 10 นาที
บนเตียงผ่าตัดน่ะ ฉันทำหมันวันหนึ่งมากกว่า 20 ราย
สมัยนั้น เจ้าหน้าที่รัฐจะจับผู้หญิงมา
มัดไว้และลากตัวมาหาเรา...
เหมือนหมูน่ะ
ฉันเลิกทำมา 27 ปีแล้ว
ฉันตั้งกฎไว้ว่า
จะไม่มีการทำคลอด การขับเด็ก การทำแท้ง หรือทำหมันอีก
ฉันช่วยรักษาคนไข้ที่มีลูกยากด้วยซ้ำ
ดูสิ
(โรคทางนรีเวช ภาวะมีบุตรยากในหญิงและชาย)
บนผนัง มีรายการยาวเหยียด เกี่ยวกับความผิดปกติในการมีบุตร
ข้างๆ เป็นธงที่ชาวบ้านส่งมาให้เพื่อขอบคุณเธอ
ที่ช่วยให้พวกเขามีลูกได้
ตอนที่ธงสองผืนนี้มาถึง ฉันไม่อยู่บ้าน
หลานสาวฉันเป็นคนรับไว้
ดูนี่สิ... มาจากมณฑลฝูเจี้ยน
คนที่ฉันเคยรักษาแนะนำไปให้
ในนี้สว่างพอที่กล้องจะถ่ายรึเปล่า
ฉันจะเปิดไฟให้หมดทุกดวง นี่ฉันดีใจมากนะที่เธอมา
ทำไมคุณถึงตัดสินใจจะรักษาคนที่มีลูกยากล่ะคะ
ฉันอยากชดใช้บาปน่ะ
สำหรับเด็กทุกคนที่ฉันทำแท้งและฆ่าไป
กรรมใดใครก่อ กรรมนั้นคืนสนอง
นี่กรรมก็รอสนองฉันอยู่แล้ว
เพื่อนร่วมงานของฉันตายไปแล้วเป็นส่วนใหญ่
ฉันเลยอุทิศตัวเพื่อการกุศล
ฉันเป็นคนแรกเสมอในการบริจาคเงิน
สร้างวัด สร้างสะพาน หรืออนุสาวรีย์
ฉันทำเรื่องชั่วร้ายมากมายในอดีต
บางคนอาจบอกว่าไม่ใช่เรื่องชั่วร้าย เพราะมันเป็นงานของฉัน
แต่ฉันเป็นคนฆ่ากับมือน่ะ
ฉันเป็นเพชฌฆาต
ฉันฆ่าเด็กพวกนั้นใช่มั้ยล่ะ
รัฐออกคำสั่ง แต่ฉันเป็นคนปฏิบัติ
พระสงฆ์อายุ 108 ปีรูปหนึ่งเคยบอกฉัน
"ถ้าโยมรักษาคนมีลูกยาก โดยเรียกเงินให้น้อยที่สุด"
"เด็กหนึ่งคนที่โยมให้ชีวิต จะชดเชยเด็กร้อยคนที่โยมฆ่า"
คำพูดของท่านยังอยู่ในใจฉัน ฉันก็เลยมุ่งมั่นที่จะสร้างความเปลี่ยนแปลงนี้
หมู่บ้านของฉัน เป็นหนึ่งในหลายพันหมู่บ้านทั่วประเทศ
และทุกหมู่บ้านจะมีหมอผดุงครรภ์ และเจ้าหน้าที่วางแผนครอบครัว
แต่ละปี รัฐจะลงโทษหรือให้รางวัลพวกเขา
ขึ้นอยู่กับว่ามีเด็กเกิดกี่คนในพื้นที่นั้น
(พิธีมอบรางวัล เจ้าหน้าที่วางแผนครอบครัวแห่งชาติ ปี 2002)
วันนี้ เราจะได้ฟังคำกล่าว
จากเจ้าหน้าที่วางแผนครอบครัวยอดเยี่ยมค่ะ
พวกเขาคือผู้สร้างความสุขในครอบครัว
และเป็นผู้ที่น่ายกย่องที่สุดในยุคใหม่นี้
ขอเสียงปรบมือต้อนรับพวกเขา อย่างอบอุ่นที่สุดค่ะ
ตลอด 30 ปี
เจียงได้ทำหน้าที่ของตนอย่างซื่อสัตย์
จนได้รับความรักและความนับถือ จากเพื่อนร่วมชาติ
เธอได้รับเลือกเป็นผู้แทนราษฎร
ในสภาประชาชนแห่งชาติหลายสมัย
ทั้งยังได้รับรางวัลมากมาย รวมทั้งเจ้าหน้าที่ดีเด่นแห่งชาติ
ขอเสียงปรบมืออย่างอบอุ่น เพื่อแสดงความขอบคุณเธอด้วยค่ะ
(เจียงซูชิน เจ้าหน้าที่วางแผนครอบครัว)
นี่เป็นรางวัลเจ้าหน้าที่ยอดเยี่ยมแห่งชาติ
รางวัลบุคคลทำงานยอดเยี่ยม
ประกาศนียบัตรเจ้าหน้าที่ตัวอย่าง จากสภาประชาชนแห่งชาติสมัยที่ 16
รางวัลเจ้าหน้าที่ตัวอย่างแห่งชาติ
รางวัลบุคคลที่น่ายกย่องที่สุดในยุคใหม่
เจ้าหน้าที่ดีเด่นแห่งชาติด้านกิจการเกี่ยวกับเด็ก
ภาพนี้ถ่ายไว้...
ตอนฉันรับรางวัลจากผู้นำประเทศ
นี่ประธานาธิบดีเจียงเจ๋อหมิน
ประธานาธิบดีหูจิ่นเทา และผู้นำประเทศอีกหลายคน
และนี่คือฉัน คนที่ติดดอกไม้สีแดง
เธอยืนอยู่ข้างหลังเวินเจียเป่า
นายกรัฐมนตรีของประเทศในขณะนั้น
เจียงได้รับรางวัลราวกับวีรสตรีของชาติ
เรื่องราวของเธอเป็นที่เล่าขานครั้งแล้วครั้งเล่า ในช่องโทรทัศน์ของรัฐ
(วิดีโอโฆษณาชวนเชื่อ ปี 1998)
นโยบายลูกคนเดียวเป็นสิ่งจำเป็นมาก
ตั้งแต่นำมาใช้ในช่วงต้นทศวรรษ 1970
ประเทศของเราก็ป้องกันการเกิดได้ 338 ล้านราย
และประหยัดทรัพยากรมูลค่า สูงถึง 130 ล้านดอลลาร์
เจ้าหน้าที่วางแผนครอบครัว คือผู้ที่ทำให้เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นได้
เจียงเป็นตัวอย่างที่ดีเยี่ยม
ในบรรดาเจ้าหน้าที่ทั้งหมด
ถ้าย้อนเวลากลับไปได้
ฉันก็จะทำงานนี้อีก
พอมองย้อนไป
นโยบายนี้เหมาะสมที่สุดแล้ว
ผู้นำของเราเล็งเห็นอนาคต
ถ้าไม่ใช่เพราะนโยบายนี้ ประเทศของเราคงล่มสลายแล้ว
ฉันเพิ่งอายุ 19 ตอนเริ่มทำงานวางแผนครอบครัว
ตอนแรกฉันคิดว่าการบังคับทำแท้ง
เป็นความโหดร้าย
ฉันอยากเลิกอยู่หลายครั้ง
แต่ท่านผู้นำพูดกับฉันว่า
"นี่เป็นนโยบายระดับชาติ
และในฐานะสมาชิกพรรคงานยิ่งท้าทายเท่าไหร่
คุณก็ควรมุ่งมั่นตั้งใจปฏิบัติมากเท่านั้น"
ตัวอ่อนในครรภ์มากมาย ถูกทำแท้งตอนอายุแปดหรือเก้าเดือน
ตอนที่แท้งออกมา พวกเขายังมีชีวิตอยู่เลย
บางทีคนท้องก็พยายามวิ่งหนี เราต้องวิ่งไล่ตาม
มีอยู่ครั้งหนึ่ง คนท้องสับสนมาก
เธอถอดเสื้อผ้าออกหมดแล้ววิ่งตัวล่อนจ้อนออกไป
แบบนี้ก็จับตัวเธอไม่ได้ เราเลยหันไปหาเลขาธิการพรรคและถามว่า
"เราควรจะจับเธอตรงไหน ไม่มีอะไรให้เราคว้าได้เลย"
ก็จะเป็นแบบนี้แหละ
ระหว่างทำแท้ง ผู้หญิงจะร้องไห้
สาปแช่ง ต่อสู้ บ้าคลั่ง
ความทรงจำเหล่านี้น่ะ
ฉันต้องเห็นแก่ประโยชน์ของชาติ มากกว่าความรู้สึกส่วนตัว
ก็เหมือนออกรบในสงครามน่ะ ความตายเป็นเรื่องที่หนีไม่พ้น
มันเหมือนแบบนั้นจริงๆ
เรากำลังสู้ในสงครามประชากร
"เรากำลังสู้ในสงครามประชากร"
คือสโลแกนทั่วไปที่รัฐบาลใช้ ในช่วงที่ออกนโยบายลูกคนเดียว
จีนเริ่มทำสงครามต่อสู้กับ การเติบโตของประชากร
แต่มันกลายเป็นสงคราม กับประชากรของตนเองจริงๆ
ผมทำโครงการที่มีชื่อว่าแรงจูงใจ
ผมวาดภาพตัวอ่อนทารกลงในหนังสือที่ชื่อว่า
ความคิดของประธานเหมา
หนึ่งหน้าจะมีภาพหนึ่งตัวอ่อน
รวมทั้งหมด 366 หน้า บอกเป็นนัยว่าเรื่องนี้เกิดขึ้นทุกวัน
มนุษย์เราเนี่ย จะฆ่าคนได้ต้องใจเด็ด
(หวางเผิง ศิลปิน)
โดยเฉพาะพยาบาลสาวๆ
พวกเธอทำใจฆ่าเด็กลงได้ยังไง
อะไรทำให้พวกเธอทำแบบนี้
ทั้งหมดมาจากการปลูกฝังความเชื่อในระยะยาว
ความเชื่ออะไรที่ถูกปลูกฝังคะ
ก็อย่างเช่น "ประโยชน์ส่วนรวมสำคัญเหนือสิ่งใด"
"ปัจเจกจะต้องยอมให้แก่ส่วนรวม"
รวมทั้ง "พรรคทำอะไรก็ไม่ผิด"
การปลูกฝังความเชื่อเช่นนี้ ทำลายความเป็นมนุษย์ของคนเรา
รวมทั้งความเป็นปัจเจกและสำนึกผิดชอบด้วย
ถ้านี่เป็นคำสั่งของพรรค ย่อมต้องเป็นสิ่งถูกต้องอันพึงปฏิบัติ
คนส่วนใหญ่ไม่เคยตั้งคำถามนี้
อะไรทำให้คุณตั้งคำถามคะ
ที่จริงผม...
ผมเริ่มสำรวจนโยบายลูกคนเดียว อย่างจริงจังในปี 1996
ตอนนั้น หัวข้อภาพวาดของผมคือขยะ
ภาพนี้เป็นพื้นที่ใต้สะพาน
มีขยะทุกชนิดในนั้น รวมถึง
พลาสติก เศษไม้ และขยะจากการบริโภค
พื้นที่นี้...
มีหุ่นเสื้อผ้าที่ถูกทิ้งมากเป็นพิเศษ
ผมสะเทือนใจกับภาพที่เห็นและ อยากจะนำเสนอในงานของตัวเอง
ระหว่างที่ผม...
สำรวจสถานที่
สิ่งที่ผมเจอในกองขยะ
ก็คือตัวอ่อนทารกที่ถูกทิ้ง
ชั้นนอกห่อด้วยถุงพลาสติกสีดำ
และชั้นในก็เป็นถุงพลาสติกสีเหลือง ที่มีคำว่า "ขยะทางการแพทย์" พิมพ์ไว้
ตั้งแต่นั้นมา ผมก็อยากจะเข้าใจมากขึ้น
ถึงสถานการณ์ปัจจุบันของนโยบายลูกคนเดียว
(ภาพถ่ายโดยหวางเผิง)
ผมอยากจะรวบรวมตัวอ่อนพวกนี้มาเก็บรักษาไว้
เพื่อที่ใครๆ จะได้เห็น ความใหญ่โตของปรากฏการณ์นี้
ความเปราะบางของชีวิต
และความเคารพที่ทุกชีวิตควรได้รับ
ผมอยากให้คนเราคิดว่า
เราทำแบบนี้ได้ยังไง...
และเพราะอะไร
สิ่งที่น่าเศร้าที่สุดสำหรับประเทศ คือการไร้ซึ่งความทรงจำ
เมื่อนโยบายลูกคนเดียวสิ้นสุดลง
ประชาชนจะมีลูกกี่คนก็ได้ที่อยากมี
ความทรงจำเกี่ยวกับนโยบายลูกคนเดียว ก็จะสูญหาย
เพราะผมมองลูกของตัวเองเติบโตมาตั้งแต่เกิด
ผมจำได้อย่างชัดเจนเลยว่า เขาน่ารักขนาดไหนเวลาหลับ
พอเห็นตัวอ่อนนี่ ผมรู้สึกเหมือนกำลังมองลูกชายตัวเอง
ผิวของเขาเคยเป็นสีชมพู
ถึงจะยังไม่ได้ทำความสะอาดหลังคลอด
เขาเป็นเด็กที่สวยงามมาก
แต่เขาตายแล้ว
รอยยิ้มยังค้างอยู่บนใบหน้า
ผมเลยสงสัยว่า
"ทำไมเขาถึงยิ้ม หลังจากที่โดนทำแท้งและฆ่าให้ตาย"
เหมือนเขารู้ว่าการมีชีวิตอยู่ในประเทศจีน
คือความทุกข์ยาก
และเขามีความสุขที่ไม่ต้องอยู่
แม่ยังคิดว่านโยบายลูกคนเดียวเป็นสิ่งที่ดีใช่มั้ย
ใช่สิ ถ้าไม่ใช่เพราะนโยบายลูกคนเดียว
คนจีนจะต้องกินกันเองแล้ว
ร้ายแรงขนาดนั้นเลย
แน่นอนที่สุด
ถ้าเรามีแอปเปิ้ลหนึ่งลูก มีลูกคนเดียว เขาก็จะได้กินทั้งลูก
แต่ถ้ามีลูกสี่คนก็ต้องแบ่งกัน
อะไรกัน... เด็กคนหนึ่งจะกินเยอะแค่ไหนเชียว
อีกอย่าง ไม่นานพวกเขาก็จะโต แล้วก็ทำประโยชน์ได้
เคยมีคนอดอาหารตายมาแล้วนะ
ลูกจำได้มั้ยว่ารุ่นพ่อของลูกน่ะมีชีวิตลำบากแค่ไหน
ไม่มีอะไรกินนอกจากแกลบ
ซึ่งทำให้ท้องผูกเรื้อรัง
แต่พวกเขาก็ยังรอดมาได้นี่
พวกเขารอดมาได้ แต่สภาพชีวิตมันลำบากสุดๆ เลยนะ
แล้วรุ่นคุณปู่ล่ะคะ
โหดกว่านี้อีก
ปู่มีลูกกี่คนเหรอ
ก็ป้าใหญ่ของหลาน
แล้วก็พ่อของหลาน
อาของหลาน
ลูกชายอีกคนชื่อกวยกวย
กวยกวยน่ะ
แล้วก็ลูกสาวอีกคนชื่อหล่านหลัน
หล่านหลันตายในอ้อมแขนของย่า
สมัยนั้น เด็กในหมู่บ้านเป็นฝีดาษกันเยอะ
แต่หล่านหลันไม่ได้เป็นโรคนั้นหรอก
หมอคิดว่าเป็นฝีดาษก็เลยฉีดยาให้ตอนเที่ยง
พอตกบ่าย แกก็ตาย
กวยกวยตายเพราะ...
สมองเขาเป็นอะไรสักอย่างน่ะ
- เยื่อหุ้มสมองอักเสบเหรอ - ใช่ เยื่อหุ้มสมองอักเสบ
ปู่ของฉันอายุ 83 ปีแล้ว
ชีวิตท่านผ่านสงคราม ความอดอยาก และการปฏิวัติมาไม่รู้กี่ครั้ง
พ่อแม่ของฉันก็ไม่ได้ดีไปกว่านั้นเท่าไหร่
พ่อฉันตายเพราะเลือดออกในสมองตอนอายุ 33
ตลอดชีวิตแสนสั้นของพ่อคือการเอาชีวิตรอด มากกว่าการเติมเต็มชีวิต
ไม่มีใครในครอบครัวฉันตั้งคำถามกับนโยบายนี้ หรือวิธีการปฏิบัติ
รัฐบาลใช้เสียงเพลงและโทรทัศน์ เพื่อแสดงชีวิตที่ดีขึ้นของประชาชน
อย่างที่พวกเขาจะวาดภาพชีวิตตัวเองได้
ตราบเท่าที่ปฏิบัติตามกฎ
(เพลงรักเพื่อชาติ เพลงโฆษณาชวนเชื่อ)
แม้ในช่วงเวลาที่ลำบากที่สุด
เธอมองความท้าทายด้วยความจริงใจอย่างที่สุด
จงสู้ต่อไปและมีศรัทธา
พรุ่งนี้ย่อมเป็นวันที่ดีกว่า
ลูกไม่ควรวิจารณ์นโยบายลูกคนเดียวขนาดนี้
มันอาจจะโหดร้ายที่รื้อบ้านประชาชน
แต่ก็เป็นมาตรการที่จำเป็น
เพื่อบังคับใช้นโยบาย
เพราะทุกคนอยากมีลูกอีก
ถ้าฉันพูดอะไรกับแม่ได้ก็คงดี
แม่ก็เช่นเดียวกับคนส่วนใหญ่ในจีน แม่เชื่อว่านโยบายนี้
จำเป็นต่อความอยู่รอดของจีน
แต่ฉันนึกสงสัยว่าคนอย่างแม่
คิดจริงๆ หรือว่า การเสียสละของแต่ละครอบครัวนั้นคุ้มค่า
ตอนที่ผมเกิด...
ถ้าเกิดมาเป็นผู้หญิง ผมก็จะถูกเอาใส่ตะกร้าไปทิ้ง
ถ้าเป็นผู้หญิง ผมคงถูกทิ้งไปแล้ว
(หวางจือห่าว น้องชายของฉัน)
พ่อของเราเสียตั้งแต่ยังหนุ่ม
พี่เรียนมัธยม ส่วนผมยังอยู่ประถม
แม่ไม่มีเงินส่งเสียลูกสองคน
แม่เลยตัดสินใจให้พี่เริ่มทำงานทันที
พี่ช่วยหาเงินเลี้ยงครอบครัวได้
แต่พี่ก็ยังส่งเสียผมได้ด้วย
ตอนที่รู้เรื่องนี้...
ผมรู้สึกเศร้ามาก...
แต่ผมทำอะไรไม่ได้เลย
ปู่คะ ลูกชายหนูมีความหมายกับปู่ เท่ากับลูกชายของน้องชายมั้ย
ไม่เท่าอยู่แล้ว
ลูกชายเธอเรียกปู่ว่าไง
ก็เรียกทวดไม่ใช่เหรอ
ไม่ใช่ ตาทวด
เน้นว่าคุณตา
เราแยกคำเรียก
ลูกชายของน้องชายหลานเรียกปู่ว่าปู่ทวด
เขาเป็นคนในตระกูล แต่เธอเป็นคนนอกตระกูลแล้ว
ทำไมถึงต่างกันล่ะ
หลานกับน้องชายเป็นพี่น้องกัน
ใช่ แล้วเราไม่เหมือนกันเหรอ
แต่หลานแต่งงานเข้าตระกูลอื่นไปแล้ว
เราทุกคนอยากได้หลานชายอยู่แล้ว
ทำไมล่ะ
ก็จะได้สืบสกุลต่อไปไง
ถ้าไม่มีลูกหลานผู้ชาย
ตระกูลก็สูญพันธุ์น่ะสิ
แล้วลูกสาวล่ะ
ลูกสาวแต่งงานออกไป ก็เป็นคนตระกูลอื่นโดยถาวร
พอกลับมาที่นี่ ฉันก็ได้รู้ว่า
ฉันไม่เคยมีรูปถ่ายกับคุณปู่เลย
เพราะปู่จะถ่ายรูปกับหลานชายสองคนเท่านั้น
สิ่งหนึ่งที่ผมรู้สึกว่าไร้สาระมาก
แม่กับคุณยายก็ปลื้มลูกหลานผู้ชายมากกว่าเช่นกัน
แม้ว่าพวกท่านจะเป็นผู้หญิง
ยกตัวอย่างนะ ยายจะเก็บขนมไว้ให้ผม แต่ไม่ให้พี่
แม่เลือกให้ผมเรียนต่อแทนที่จะเป็นพี่
ตอนที่แม่ฉันเกิด พ่อแม่ตั้งชื่อให้ว่าเจ่าตี้
ซึ่งแปลว่า "พาน้องชายมาเกิด"
ต่อมาแม่ก็ช่วยเอาลูกสาวของน้าชายฉัน ไปทิ้งไว้ในตลาด
เพื่อที่เขาจะได้พยายามมีอีกคนเป็นผู้ชาย
เราทิ้งเด็กไม่ได้
ถ้าเป็นตอนกลางวันแสกๆ
เราก็เลยเอาเด็กใส่ตะกร้าขึ้นไปบนเขา
ตอนที่ฟ้ายังมืด
เอาเงิน 20 ดอลลาร์ใส่ไว้ในเสื้อผ้า
แล้วทิ้งแกไว้ที่แผงขายเนื้อในตลาด
แกอยู่ตรงนั้นสองวันสองคืน
ไม่มีใครต้องการแก หน้านี่มีแผลยุงกัดเต็มเลย
ในที่สุดแกก็ตาย
จริงเหรอ
แล้วเราก็เอาศพมาฝัง
(หวางซื่อห่าว น้าชายของฉัน)
แม่บอกว่าน้าร้องไห้อยู่นานมาก
ใช่เลย
ใครจะไม่ร้องล่ะ น้าร้องไห้ไม่หยุดเลยตอนที่เอาลูกไปทิ้ง
หลังจากที่หนูเป็นแม่คน
ลูกร้องเกินสามนาที หนูก็ทนฟังไม่ไหวแล้ว
น้ายอมรับเรื่องนั้นได้ยังไง
ยายของหลานขู่จะฆ่าตัวตายน่ะ แล้วบอกว่า
"ถ้าแกเก็บเด็กคนนี้ไว้ แม่จะฆ่าตัวตาย"
"หรือไม่แม่ก็จะบีบคอเด็กให้ตายก่อน แล้วฆ่าตัวตายตาม"
น้าคิดว่าน้าจะช่วยชีวิตแกไว้ได้ ถ้าเอาไปทิ้งที่อื่น
แต่สุดท้ายแกก็ตายอยู่ดี
ถ้าไม่ตาย ป่านนี้ก็น่าจะอายุ 27 หรือ 28 แล้ว
ฉันอยากพูดได้ว่าน้าชายฉัน
เป็นคนเดียวในครอบครัวที่รู้สึกว่า เขาต้องเอาลูกไปทิ้ง
(หวางกุยเจียว อาของฉัน)
พี่สะใภ้สองคนช่วยอาส่งลูกให้นักค้ามนุษย์
- นักค้ามนุษย์คนนั้นเป็นคนที่อารู้จักรึเปล่าคะ - ใช่
นักค้ามนุษย์คนนั้นทำเป็นอาชีพเลยรึเปล่า
ใช่ เธอเป็นญาติของอาเขย
ญาติทางไหนคะ
ก็เป็นลูกพี่ลูกน้องของสามีอาน่ะ
เธอทำงานนี้มาหลายปีรึยัง
ใช่ อาได้ยินว่าเธอทำเงินได้ 45 ดอลลาร์ ต่อเด็กหนึ่งคนเลยนะ
แล้วเธอให้เงินอารึเปล่า
เปล่า ไม่มีใครอยากได้เด็กผู้หญิงหรอก
ทารกหญิงมากมายถูกทิ้งไว้ที่ตลาด แล้วก็โดนแดดเผาตายไป
- จริงเหรอ - หนอนไต่ศพยั้วเยี้ยเลย
ย่าของหลานบอกอาว่า ไม่มีใครในตลาดรับไปหรอก
จะให้อาทิ้งลูกให้ตายอยู่ตรงนั้น เหมือนเด็กคนอื่นๆ ได้ยังไง
ตอนนั้น อาไม่ได้คิดถึงอนาคตของแกด้วยซ้ำ
อาแค่อยากให้แกมีชีวิตรอด
เด็กที่ถูกทิ้งจำนวนมาก
สร้างโอกาสให้นักค้ามนุษย์ทั่วประเทศจีน
ในหมู่บ้านของฉัน เราเรียกพวกเขาว่าพ่อสื่อแม่สื่อ
เพราะพวกเขาจะรับเด็กที่เราไม่ต้องการไป แล้วหาบ้านให้เด็กๆ
ได้คุยกับอาเกี่ยวกับพ่อสื่อแม่สื่อ สะกิดความทรงจำของฉัน
เกี่ยวกับข่าวดังระดับชาติเมื่อสิบปีก่อน
ที่ทั้งครอบครัวถูกจับ จากการขายเด็กให้สถานเด็กกำพร้า
ตอนนั้น มันดูโหดร้ายและชั่วช้า ที่คนเราเอาเด็กไปขายแบบนั้น
แต่ตอนนี้ฉันชักสงสัยว่าอาชญากรรมของพวกเขา จากการออกข่าวของรัฐบาลเป็นเรื่องจริงหรือ
(เซินเจิ้น มณฑลกวางตุ้ง)
(ต้วนเยว่เหนิง อดีตนักค้ามนุษย์)
ฉันติดตามหาตัวอดีตนักค้ามนุษย์ ต้วนเยว่เหนิงในเมืองเซินเจิ้น
ต้วนจำคุกอยู่สี่ปี แต่ตอนนี้ทำงานเป็นรปภ.
วันที่ฉันไปหา เขากำลังพักพอดี
และกำลังคุ้ยเฟอร์นิเจอร์ จากบริษัทที่กำลังจะเลิกกิจการ
เก้าอี้นั่งสบายดีแท้
คุณกับครอบครัวเป็นนักค้ามนุษย์ กลุ่มใหญ่ที่สุดในประเทศรึเปล่า
ผมพูดไม่ได้ว่าเราใหญ่ที่สุด
แต่เราน่าจะทำงานนี้มานานที่สุด
คุณส่งเด็กให้บ้านเด็กกำพร้ามากี่คนแล้ว
ถ้าให้ผมนับ...
ก็น่าจะราวๆ 10,000 คน
เด็ก 10,000 คนเลยเหรอ
ใช่แล้ว... ไม่ใช่แค่คนสองคนหรือสองสามพันคน
- หนึ่งหมื่นคนเลยเหรอ - ใช่ 10,000 คน
(สถานีรถไฟ เมืองจ้านเจียง มณฑลกวางตุ้ง)
ตัวเลข 10,000 ฟังดูสูงสำหรับฉัน
แต่ฉันไม่มีทางพิสูจน์ได้
ฉันขอให้เขาทำให้ดูจริงๆ ว่าเขาทำยังไง
เขานั่งรถไฟแทบจะทุกวัน
ระหว่างมณฑลกวางตุ้งที่เขาจะมาหาเด็ก
กับมณฑลหูหนาน
ที่ซึ่งจะเขาขายเด็กให้บ้านเด็กกำพร้า
ผมเคยเดินบนถนนเส้นนี้ทั้งวันทั้งคืน
เพื่อดูว่ามีเด็กที่ถูกทิ้งบ้างมั้ย
ถ้ามี ผมก็จะพาไปบ้านเด็กกำพร้า
บ้านเด็กกำพร้าจะจ่ายผม 200 ดอลลาร์ ต่อเด็กหนึ่งคนที่ผมส่งให้
แล้วพวกเขาก็จะส่งต่อให้พ่อแม่บุญธรรมทั่วโลก
เงินที่ได้จากการรับบุตรบุญธรรมของต่างชาติ ก็เอามาจ่ายค่าตัวเด็กให้นักค้ามนุษย์
สืบต่อวงจรธุรกรรมนี้ไปไม่รู้จบ
เด็กที่คุณขายไป มาจากกวางตุ้งและหูหนานหมดเลยรึเปล่าคะ
ใช่
สองจังหวัดนี้มีเยอะขนาดนั้นเชียว
ใช่
ผมจำได้ว่าตอนอายุราว 17-18 ผมขี่จักรยานไปรอบเมือง...
อรุณสวัสดิ์
ผมจะเห็นเด็กถูกทิ้งตามทางราวสี่ห้าคน
คุณเริ่มค้าเด็กทารกตั้งแต่อายุแค่นั้นเหรอ
เปล่า ผมแค่มองพวกเขาตายไป
ตอนนั้น ผมไม่รู้ว่าผมจะพาพวกเขาไปที่ไหนได้
ผมเพิ่งเริ่มส่งเด็กที่ถูกทิ้ง ไปให้บ้านเด็กกำพร้าราวปี 1992-1993
1992 คือปีที่จีนเริ่ม
โครงการรับบุตรบุญธรรมระหว่างประเทศ
อนุญาตให้ชาวต่างชาติ รับเด็กกำพร้าจีนเป็นลูกบุญธรรมได้
ความต้องการของบ้านเด็กกำพร้าเพิ่มขึ้นเร็วมาก จนครอบครัวต้วนต้องขอความช่วยเหลือ
คนที่ช่วยเราก็มีทั้งคนคุ้ยขยะ
คนขับรถส่งแก๊ส
วินมอเตอร์ไซค์ และคนขับรถเมล์
งานทำให้พวกเขาเดินทางไปทั่วเมือง
พวกเขาจะเก็บเด็กที่ถูกทิ้งทุกครั้งที่เห็น
คนพวกนี้มาจากชนชั้นล่างของสังคมทั้งนั้น
พวกเขารู้สึกสงสารเด็กพวกนี้และอยากช่วย
ตอนแรกเราไม่ได้ทำเพื่อเงิน
เราแค่อยากจะช่วยชีวิตเด็กพวกนี้
ช่วยพวกเขาให้มีอาหารและที่พัก
(ต้วนเหม่ยหลิน น้องสาวของต้วน)
เราคิดว่าบ้านเด็กกำพร้าเป็นองค์กรการกุศล
เราพาเด็กไปที่บ้านเด็กกำพร้าของรัฐ
พวกเขาก็จ่ายเงินผมมา
พวกเขาควรเป็นคนแรกที่โดนจับไม่ใช่เหรอ
นี่คือคำพิพากษาโทษของเรา
น้องสาวคนสุดท้องโดนไป 10 ปี
พี่สาวคนโตโดน 15 ปี
ส่วนผมติดหกปี
มีคนคุ้ยขยะคนหนึ่งที่โดนไปห้าปี
จากการเก็บเด็กคนหนึ่งมาส่งให้พี่สาวผม
ฉันเข้าคุกตอนอายุ 32 และออกมาตอน 42
ตอนเข้าไป ลูกชายฉันเพิ่งห้าขวบ
ฉันอยู่ในคุกนานจน
ฉันกับลูกชายใช้ชีวิตแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง
เราไม่มีเรื่องที่สนใจร่วมกันพอจะคุยกันได้
ถ้านโยบายลูกคนเดียวไม่เคยเกิดขึ้น
เรื่องแบบนี้ก็จะไม่เกิดขึ้นกับเรา
นโยบายนี้ไม่เพียงแต่พรากชีวิตของเด็กแรกเกิด
แต่ยังทำลายชีวิตของผู้ใหญ่มากมายด้วย
อาเคยคิดถึงลูกสาวมั้ยคะ
คิดถึงสิ เป็นไปไม่ได้ที่จะไม่คิดถึง
แต่อาก็ไม่รู้ว่าแกยังอยู่หรือตาย
นักค้ามนุษย์คนนั้นไม่ได้บอกอะไรอาเลยเหรอ
เปล่า พวกเขาไม่บอกหรอก
พวกเขาไม่อยากให้ครอบครัวที่ให้กำเนิด ติดตามหาเด็กพวกนี้ได้ในอนาคต
แล้วก็เอาตัวพวกเขากลับไปอยู่ด้วย
มันก็ 30 ปีมาแล้วนะ
เวลาผ่านไปเร็วจริงๆ
มองย้อนกลับไป
อาเกลียดนโยบายนี้มั้ยคะ
จะให้เกลียดอะไรล่ะ นโยบายก็คือนโยบาย
ไม่เกลียดเลยเหรอ
อาไม่มานั่งเกลียดชังอะไรหรอก
มันเป็นชะตากรรมของอาเอง
ชะตากรรมที่มีลูกสาวเหรอ
เคยมีหมอดูบอกว่านี่เป็นชะตากรรมของอา
ก่อนที่คุณอาจะเล่าเรื่องลูกสาวที่ท่านทิ้งไปให้ฟัง
ฉันไม่เคยรู้เลยว่าฉันมีลูกพี่ลูกน้อง
ตอนนี้ฉันมีคำถามเต็มไปหมด
เธอจะไปอยู่ที่ไหนได้
และเด็กๆ ที่ต้วนเก็บส่งบ้านเด็กกำพร้า ไปอยู่ที่ไหนกัน
(เมืองลีไฮ รัฐยูทาห์)
ครอบครัวหนึ่งในอเมริกา พยายามจะตอบคำถามเหล่านี้มา 18 ปีแล้ว
(ไบรอัน สตาย และหลงหลัน สตาย ผู้ก่อตั้งองค์กรรีเสิร์ชไชน่า)
มีข้อมูลต่างๆ ที่แสดงให้เห็นว่าเด็กเหล่านี้
มาจากครอบครัวต้วน จากเมืองอู๋ฉวน
หรือจากเจ้าหน้าที่วางแผนครอบครัว
ซึ่งมัน... มันทำให้เราแปลกใจมาก
ตรงที่ว่าเด็กนับร้อยคนที่บ้านเด็กกำพร้านี้ ส่งให้คนทั่วโลกรับไปเลี้ยง
น่าจะมีไม่ถึงหยิบมือที่รับมาอย่างถูกกฎหมาย
- ที่เหลือมีคนพามาให้ - ฉันรู้ค่ะ
หลงหลันกับสามีของเธอ ไบรอัน ผู้ร่วมก่อตั้งองค์กรรีเสิร์ชไชน่า
ผู้รับจ้างให้บริการที่พยายามจับคู่เด็กที่มีผู้รับเลี้ยง
กับครอบครัวผู้ให้กำเนิดในจีน
การค้นหาของพวกเขาเริ่มจากลูกของตัวเอง
ฉันกับสามีรับลูกบุญธรรมสามคน
จากบ้านเด็กกำพร้าในจีนค่ะ
ทำไมการรับเด็กจากจีน ถึงเป็นที่นิยมในหมู่ครอบครัวต่างชาติคะ
ประเด็นหลักก็คือโครงการของจีนตั้งแต่เริ่มแรก
มันคาดการณ์ได้อยู่แล้ว
เรารู้ได้อย่างละเอียดเลยว่า
ต้องมีเงินเท่าไหร่ ถึงจะเดินทางเข้าประเทศจีนได้
เรารู้ว่าแต่ละวันจะต้องไปไหน
รู้ว่าจะต้องเซ็นเอกสารอะไรบ้าง
ทุกอย่างถูกวางแผนมา 100 เปอร์เซ็นต์
ค่าใช้จ่ายโดยเฉลี่ยในการรับเด็กจากจีน อยู่ที่เท่าไหร่ค่ะ
โดยทั่วไปก็น่าจะสัก 10,000 ดอลลาร์เป็นอย่างต่ำ
ไปจนถึง 20,000 หรือ 25,000 ดอลลาร์
เราจึงศึกษาข้อมูล ส่งประวัติของเราไป
แล้วรับเมย์คิน่าเป็นลูกบุญธรรม ในวันที่ 4 เมษายน 1998
และมันเป็นประสบการณ์ที่เปลี่ยนชีวิตจริงๆ
แล้วเราก็พูดกันว่า "นี่ เราต้องเดินเรื่องแบบนั้นอีกแล้ว"
ทีนี้ก็มองกล้องนะจ๊ะ สาม สอง หนึ่ง
- เร็วสิคะ - นี่ไง หนึ่ง สอง...
ลูกสาวคนโตของฉันอยากตามหาพ่อแม่ผู้ให้กำเนิด
ตั้งแต่แกยังเด็กมาก
วันหนึ่งแกวิ่งมาหาฉันแล้วถามว่า
"แม่คะ ทำไมครอบครัวที่ให้กำเนิดไม่ต้องการหนู ทำไมคะ ทำไมๆ"
แล้วแกก็วิ่งกลับเข้าห้องไปแอบอยู่ใต้เตียง
พอฉันเข้าไปหา แกก็เริ่มร้องไห้
โอ พระเจ้า ฉันไม่รู้จริงๆ ว่าจะตอบลูกยังไง
สำหรับชีวิตส่วนใหญ่ของเมย์คิน่า
พวกเขาคิดว่าตัวเองรู้แน่ชัด ว่าเธอมาอยู่กับพวกเขาได้ยังไง
ผมเริ่มหาข้อมูลในจีนราวๆ ปี 2000
และสอบถามคนที่เจอเด็ก
มีอยู่เรื่องหนึ่งที่เราอยากรู้
คือเธอพบเมย์คิน่าตอนกี่โมง
และรายละเอียดในเหตุการณ์ ที่เธอบรรยายให้ผมฟัง
มันสมเหตุสมผลไปทุกอย่าง
ตอนเช้า ราวๆ แปดโมง
แกเป็นยังไงบ้าง แกมีผ้าห่อตัวหรืออยู่ในกล่อง
แกอยู่ในกรงกระดาษ
- ในอะไรนะ - กรงกระดาษ
- กล่องกระดาษเหรอ - กล่องกระดาษ ใช่
ตลอดสิบปี ผมเชื่อว่าเรื่องนั้นเป็นความจริง
แล้วในที่สุดหลันก็บอกว่า
"บางทีเราน่าจะกลับไป
ฉันจะได้พบคนนี้ที่เจอเด็ก และคุยกับเธอด้วยตัวเอง"
แล้วเธอก็กลับไป เธอไปเจอผู้หญิงที่ผมไปสอบถาม
และผู้หญิงคนนั้น ก็เหมือนจะตื่นเต้นนิดหน่อย เธอบอกว่า
"คุณคุยกับบ้านเด็กกำพร้ารึยัง
ฉันไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการพบตัวลูกสาวคุณเลย
เขาใส่ชื่อของเรา ในเอกสารรับบุตรบุญธรรมเฉยๆ
เราไม่ใช่คนพบลูกสาวคุณ"
พอหลันโทรมาบอกผมแบบนั้น ผมก็รู้สึกว่า
"ว้าว สุดยอดไปเลย"
เพราะตอนนี้ผมรู้แล้วว่าบ้านเด็กกำพร้า
เตี๊ยมกับคนที่เจอเด็กก่อนที่ผมจะไปที่นั่น ในปี 2000 ซะอีก โดยบอกว่า
"เล่าเรื่องซึ้งๆ ให้เขาฟัง กุเรื่องอะไรก็ได้ ทำให้เขารู้สึกดีน่ะ"
และนั่นคือสิ่งที่เกิดขึ้นในกรณีส่วนใหญ่
เมื่อครอบครัวชาวตะวันตกไปจีน
พวกเขาก็เล่าเรื่องเดียวกันนี้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า
น่าจะเป็นช่วงปลายปี 2005 นะ
ที่ฉันอ่านข่าวครอบครัวต้วนค้าเด็ก
และเห็นข้อมูลบางอย่างที่ไม่สอดคล้องกัน
มันทำให้ฉันอยากรู้
และฉันก็อยากติดต่อต้วน และถามว่าพวกเขาทำงานยังไง
ทำไมหาเทปม้วนนั้นไม่เจอนะ
ฉันพบต้วนครั้งแรกในปี 2010
หลังจากที่เขาออกจากคุก
พอได้คุยกับหลงหลัน ฉันก็รู้ว่า
ฉันเดินตามเส้นทางที่เธอค้นพบแล้ว
พวกเขามาจากอเมริกา แคนาดา สเปน...
นี่เป็นชื่อเด็กทั้งหมดเหรอ
ใช่ มีหลายคนเลยที่...
เวลาพวกเขาบอกว่าพบเด็กที่หน้าบ้านเด็กกำพร้า เป็นความจริงรึเปล่า
เธอติดต่อต้วนกับครอบครัวของเขา
หลายปีก่อนหน้าฉัน
เธอมีเทปบันทึกการไต่สวนทั้งหมดของต้วน
เธอยังได้คุยกับแม่ของต้วน
ซึ่งเสียไปแล้วเมื่อหลายปีก่อนด้วย
แม่ของต้วนเป็นคนแรกในครอบครัว ที่ขายเด็กให้บ้านเด็กกำพร้า
ครั้งแรกที่พาเด็กไปส่งบ้านเด็กกำพร้า
ผู้อำนวยการพูดอะไรกับคุณคะ
เขาบอกว่า...
เขาให้เงินคุณเท่าไหร่
เขาบอกว่าเพราะฉันเลี้ยงเด็กมาสักพักแล้ว
ก็เลยจะให้ฉัน 115 ดอลลาร์
คุณเลี้ยงเด็กคนนั้นจนถึงสองขวบเลยเหรอ
ก็โตพอที่จะกินข้าวเองได้แล้ว
แต่ฉันเลี้ยงต่อไปไม่ไหว
ทำใจยากมั้ยคะที่ต้องยกให้คนอื่น
มันยากมาก
ฉันร้องไห้ไม่ยอมหยุด ร้องแล้วร้องอีกที่บ้านเด็กกำพร้า
ผู้อำนวยการบ้านเด็กกำพร้าถามว่า "แกเป็นหลานคุณเหรอ"
ฉันบอก "ไม่ใช่ ฉันเก็บมาเลี้ยง"
"คุณเก็บมาเลี้ยงเหรอ ครอบครัวที่แท้จริงยังทิ้งแกเลย"
"แล้วคุณจะร้องไห้หาอะไร"
เขาดุฉันแล้วบอกว่า
"หยุดร้องนะ แกอยู่ที่นี่ย่อมดีกว่า"
"ชีวิตของแกจะดีกว่าคุณอีก"
"ถ้าคุณเจอเด็กถูกทิ้งอีก อย่าลืมพามาที่นี่นะ"
แล้วบ้านเด็กกำพร้าก็จะจ้าง
ไม่ได้จ้างอย่างเป็นทางการนะ แต่เป็นการสร้างเครือข่ายสรรหา
ที่มีทั้งหมอ หมอตำแย ครอบครัวอุปการะ อะไรพวกนั้น
นึกออกมั้ย ใครก็ตามที่สามารถ
หาตัวและพาเด็กมาส่งบ้านกำพร้าได้
เมื่อเด็กพวกนี้มาอยู่ในบ้านเด็กกำพร้า แน่นอนว่าพวกเขาต้อง...
บ้านเด็กกำพร้าต้องแต่งข้อมูลเท็จ
พูดกันว่า "อ๋อ ใช่ วันนี้เลือกโรงเรียนมัธยมแห่งที่สามละกัน"
นึกออกมั้ย แล้วพวกเขา ก็จะบอกครอบครัวที่รับเด็กไปว่า
"เราพบลูกของคุณที่โรงเรียนมัธยมแห่งที่สาม"
ทั้งที่ในความเป็นจริง พวกเขาไม่เคยเจอเด็กจริงๆ เลย
สิ่งที่บ้านเด็กกำพร้าจะทำก็คือ พวกเขาจะทำความตกลง
กับสถานีตำรวจในท้องถิ่นโดยบอกว่า
"เอาล่ะ เราจะเอาเอกสารพบเด็กมาให้นะ
จากนั้นคุณก็ประทับตราและเซ็นชื่อ
แล้วเราจะจ่าย 50 หยวนหรือเท่าไหร่ก็ตาม สำหรับหนึ่งราย"
จะมีการลงข่าวพบตัวเด็ก ในหนังสือพิมพ์ที่ไม่มีใครอ่าน
โดยพื้นฐานแล้วก็แค่รูปถ่าย พร้อมข้อมูลเกี่ยวกับเด็ก
เพศ สภาพร่างกาย
พบที่ไหน
อายุเท่าไหร่ วันเกิด อะไรพวกนั้น
แล้วที่ด้านล่างของข่าวนี้ก็จะบอกว่า
"ครอบครัวผู้ให้กำเนิดมีเวลา 60 วัน ที่จะมารับเด็กกลับไป
มิฉะนั้นเด็กจะถูกส่งให้ครอบครัวบุญธรรม"
เวลาดูข่าวพบตัวเด็กในหนังสือพิมพ์
ฉันสงสัยในเรื่องราวของเด็กแต่ละคน
ถ้าพวกเขาไม่ใช่เด็กกำพร้าล่ะ
พ่อสื่อแม่สื่อส่งพวกเขาให้ เหมือนลูกพี่ลูกน้องของฉันรึเปล่านะ
ฉันพบฝาแฝดหลายคู่
ส่วนใหญ่แล้วน่าจะถูกจับแยก
และพวกเขาจะไม่รู้เลยว่า ตนเองมีฝาแฝดอยู่ที่ไหนสักแห่งในโลก
ตั้งแต่ปี 1992 จนถึงตอนนี้ มีทารกจีนอย่างน้อย 130,000 คน
ที่ครอบครัวต่างชาติรับไปเลี้ยง
เมื่อเราเก็บข้อมูลจากเด็กทุกคน
แล้วเอามาเทียบกัน
เราก็จะเริ่มเห็นรูปแบบที่ซ้ำกัน
นี่คือจุดที่บ้านเด็กกำพร้า บอกกับครอบครัวบุญธรรม
ว่าพบตัวเด็ก
และเราก็จะเห็น มีประตูบ้านเด็กกำพร้า
สำนักกิจการพลเรือน บ้านเด็กกำพร้า สำนักกิจการพลเรือน บ้านเด็กกำพร้า
เห็นชัดเลยว่าพวกเขาปลอมข้อมูลขึ้นมา
เพราะพวกเขาใช้สถานที่เดิมๆ ซ้ำไปซ้ำมา
การหลอกลวงและทุจริตที่ฉันพบนั้น มีอยู่ทั่วประเทศ
เมืองต่อไปนี้เกี่ยวข้อง
กับการค้าเด็กอย่างแน่นอน
(ฉางโจว)
(เปิ้งปู้)
(เตี้ยนเจียง ว่านไจ่)
(ลั่วหยาง กุ้ยผิง)
(จ้านเจียง เม่าหนาน)
เมื่อก่อนนี้ หน่วยวางแผนครอบครัวจะเข้ามา
ถ้าคุณมีลูกเกินโควต้า
แล้วก็จะพังบ้านคุณ
หรือไม่ก็เอาหมูไปสักตัว หรือทำอะไรสักอย่าง
พอบ้านเด็กกำพร้าเข้าร่วม โครงการรับบุตรบุญธรรมระหว่างประเทศ
สิ่งนั้นก็เปลี่ยนไป
ตอนนี้พวกเขาเห็นสถานการณ์ ที่ทุกฝ่ายได้ประโยชน์
โดยหน่วยวางแผนครอบครัว จะเข้าไปรับเด็กที่ไม่ได้แจ้งเกิด
เอาไปส่งบ้านเด็กกำพร้า
บ้านเด็กกำพร้าก็จะตบรางวัล เจ้าหน้าที่วางแผนครอบครัว
จากนั้นก็ให้ต่างชาติรับเด็กไปเลี้ยง
ฉันอยู่เมืองจีนจนอายุ 26
แต่ไม่เคยได้ยินเลยว่าเจ้าหน้าที่รัฐบาล
ไปยึดเด็กมาในช่วงที่มีนโยบายลูกคนเดียว
ฉันช็อคเมื่อไบรอันบอกว่า เรื่องนี้เปิดเผยขึ้นเมื่อหลายปีก่อน
ตอนที่ฉันยังอยู่ในเมืองจีน
นี่คือฉันในตอนนั้น
ตลอดชีวิตฉัน
ฉันถูกสอนให้เชื่อว่าความรักต่อประเทศชาติ
เทียบเท่ากับความรักต่อรัฐบาลและคณะพรรค
ตอนนี้พอมองย้อนกลับไปช่วงนี้ในชีวิต
ฉันก็ต้องตกใจกับความโง่เขลาของตัวเอง
คุณคิดว่าทำไมถึงไม่ค่อยมีใครรู้ ทั้งที่เรื่องเกิดขึ้นในวงกว้างขนาดนั้น
รัฐบาลจีนใช้อิทธิพลที่มีอยู่มากมาย
ในการปิดข่าว
ขู่หนังสือพิมพ์ ขู่นักข่าว
สุดท้ายนักข่าวคนนี้ก็ต้องออกจากประเทศจีน
เพราะเรื่องทำนองนั้น
ฉันส่งอีเมลถึงนักข่าวที่ถูกเนรเทศมาอยู่ฮ่องกง
และถามว่าเขาจะมาพบฉันได้มั้ย
เขาตอบตกลง แต่เราต้องพบกันในโรงแรม
เพราะเขาไม่อยากเปิดเผยที่อยู่ตัวเอง
ทันทีที่ข่าวออกมา ผมก็โดนไล่ออก
รัฐบาลสั่งห้ามทันที ไม่ให้ตามข่าวต่อ
(ผังเจี่ยวหมิง นักข่าว)
ผังมีหลักฐานมากมาย
เขาและเพื่อนร่วมงานอีกคนสะพายกล้อง ไปมณฑลหูหนานในปี 2010
(หลงฮุ่ย เมืองเส้าหยาง มณฑลหูหนาน)
รัฐบาลเล็งครอบครัวในอำเภอหลงฮุ่ย
ซึ่งเป็นหนึ่งในสถานที่ที่ยากจนที่สุดในจีนทั้งหมด
โจว อยู่บ้านรึเปล่า
(โจว)
หลานสาวคุณอายุเท่าไหร่ตอนที่โดนอุ้มไป
สามเดือนครึ่ง
พวกเขาเอาตัวแกไปได้ยังไง
ฉันพาแกมาซ่อนในบ้านเก่าหลังนี้
มีคนราวๆ แปดเก้าคนมาเอาตัวแกไป
หลังจากเอาตัวเด็กไปแล้ว พวกเขายังขอให้คุณเสียค่าปรับอีกเหรอ
ใช่ แต่เราไม่มีเงิน
ค่าปรับเท่าไหร่
2,000 ดอลลาร์
เขาขอจากคุณหรือคนอื่น
ขอฉันนี่แหละ
ใครขอคุณ
เจ้าหน้าที่วางแผนครอบครัวคนหนึ่ง
แต่ฉันจำไม่ได้ว่าคนไหน
เจ้าหน้าที่วางแผนครอบครัวเหรอ
ใช่
(หยาง)
เรามาซ่อนตัวตรงนี้
ซ่อนที่นี่เหรอ
ใช่ เรามาซ่อนในเล้าหมูนี่
พวกเขาให้เราจ่าย 1,500 ดอลลาร์
พันห้าเลยเหรอ
รัฐบาลต้องการเงิน
พวกเขาก็เลยวางแผนไถเงิน เรียกว่าค่าดูแลจัดการสังคม
สำนักงานวางแผนครอบครัว
สำนักกิจการพลเรือน กรมตำรวจ และศาล
หน่วยงานรัฐหลายหน่วย ร่วมมือกันหมดเพื่อเรียกเก็บเงินนี้
ดูสิ นี่คือสโลแกนที่พวกเขาเขียนไว้บนกำแพง
"ผู้ใดฝ่าฝืนนโยบายลูกคนเดียว จะสูญเสียทรัพย์สินทั้งหมด"
ผมถ่ายภาพนี้ในปี 2011
ซึ่งยังมีป้ายแบบนี้อยู่
ฉันเติบโตมากับการเห็นป้ายแบบนี้ทุกหนทุกแห่ง
(ห้ามท้องหรือมีลูกโดยไม่ได้รับอนุญาต)
(แจ้งเบาะแสผู้มีบุตรเกินหนึ่งคน จะได้รางวัลสูงสุด 120 ดอลลาร์)
(ผู้ใดไม่ยอมทำหมันจะถูกจับกุมทันที)
(หนึ่งคนไม่ยอมทำหมัน ทั้งครอบครัวจะเดือดร้อน)
(ห้ามตั้งครรภ์และคลอดบุตร อย่างลับๆ โดยเด็ดขาด)
(ท่านอาจปิดบังได้ชั่วคราว แต่ไม่นานหรอก)
(รีดออก ทำแท้ง อย่าคลอดลูก)
(ปล่อยให้เลือดไหลนอง ดีกว่าตั้งท้องเกินหนึ่งคน)
มีเด็กกี่คนในเส้าหยางที่ถูกจับตัวไป
ผมมีหลักฐานที่แน่ชัดราวๆ 20 คน
แต่นั่นแค่เสี้ยวของปัญหา
เจิ้งซวงเจี๋ย หนูอายุเท่าไหร่
สิบขวบค่ะ
แกเพิ่ง 10 ขวบตอนที่ผมเจอ
แล้วเขาก็ให้ฉันดูคลิปของเจิ้งซวงเจี๋ย
(เจิ้งซวงเจี๋ยวัย 10 ปี)
เขาบอกฉันว่าเจิ้งมีพี่สาวฝาแฝด ที่ถูกอุ้มไปจากครอบครัว
พวกเขาเอาตัวแฝดคนพี่ไป เนื่องจากขัดต่อนโยบายลูกคนเดียว
และส่งแกเข้าบ้านเด็กกำพร้า
แล้วบอกครอบครัวให้เสียค่าปรับ เพื่อเอาตัวแกกลับมา
พวกเขาพูดถึงค่าปรับว่ายังไง
ตอนแรกพวกเขาขอ 500 ดอลลาร์
วันต่อมา ตัวเลขเพิ่มเป็น 800 ดอลลาร์ แล้วก็ 1,500 ดอลลาร์
ค่าปรับเพิ่มขึ้นทุกวันที่ผ่านไป
ไม่ช้าก็มีครอบครัวอเมริกันรับแกไปเลี้ยง
ครอบครัวอเมริกันก็เป็นเหยื่อเช่นกันในกรณีนี้
เพราะบ้านเด็กกำพร้าของรัฐ
บอกว่าเด็กเป็นกำพร้า
ทั้งที่จริงแล้วไม่ใช่
ในฮ่องกง ผังเขียนหนังสือเล่มหนึ่ง
ชื่อเรื่องเด็กกำพร้าแห่งเส้า
เขาใช้ภาพเด็กหญิงฝาแฝดเป็นปก
แต่ไม่สามารถตีพิมพ์ได้ในจีน
ฉบับภาษาอังกฤษตีพิมพ์ออกมา
ด้วยความช่วยเหลือจากมูลนิธิแห่งหนึ่งในอเมริกา
ตั้งแต่ข่าวของผังได้ลงพิมพ์ในปี 2011
สถานการณ์ครอบครัวในเส้าหยางก็ยังเหมือนเดิม
ไม่มีความรับผิดชอบใดๆ จากคนที่เกี่ยวข้อง
ฉันมาที่นี่เพื่อช่วยคุณตามหาลูกสาวฝาแฝดค่ะ
- นี่เป็นแฝดคนเล็กใช่มั้ยคะ - ใช่
โตเป็นสาวแล้ว
ตอนนี้อายุ 16
อังกฤษ
อั-ง-ก-ฤ-ษ
(เจิ้งซวงเจี๋ยวัย 16 ปี)
ประวัติศาสตร์ ป-ร-ะ-วั-ติ-ศ-า-ส-ต-ร์
พ่อบอกหนูว่าหนูมีพี่สาวที่เป็นแฝดเหมือน
ตอนนี้ใช้ชีวิตอยู่ในอเมริกา
ตอนที่ถูกอุ้มไป เธอเริ่มเดินเตาะแตะ
ไม่รู้ว่าพ่อแม่บุญธรรมดีกับเธอรึเปล่า
อเมริกาเป็นประเทศที่เจริญแล้วใช่มั้ย
เธอน่าจะกินนมกับขนมปังเป็นอาหารเช้า
ชีวิตเธอที่นั่นจะต้องดีมากๆ
หนูหวังว่าวันหนึ่งเธอจะกลับมา
และมาอยู่กับครอบครัวเราอีกครั้ง
เราจะฉลองตรุษจีนด้วยกันในฤดูใบไม้ผลิ
จับปลาในแม่น้ำด้วยกันในฤดูใบไม้ร่วง
และปั้นหิมะปาใส่กันในฤดูหนาว
เราจะแต่งตัวเหมือนกัน ไว้ผมทรงเดียวกัน
ไปโรงเรียนด้วยกัน กินด้วยกัน
และกลับบ้านด้วยกัน
ฉันเล่าเรื่องคุณอาของฉัน และลูกพี่ลูกน้องที่หายไปให้หลันฟัง
เธอบอกว่าเธออาจจะช่วยได้
ลูกสาวคุณอายุเท่าไหร่ตอนที่โดนอุ้มไป
20 วัน
แม้เราจะอยู่ด้วยกันแค่ 20 วัน
ฉันก็รู้สึกผูกพันกับแกและสองจิตสองใจ ตอนที่ต้องยกแกให้คนอื่น
ฉันเก็บตัวอย่างดีเอ็นเอคุณได้นะคะ
จะได้รู้ถ้ามีใครในต่างประเทศที่ดีเอ็นเอตรงกัน
ดูจากอายุของแก ก็มีโอกาสสูง...
เด็กที่คุณเจออยู่ในกลุ่มอายุเท่าไหร่
เด็กลูกบุญธรรมที่อายุมากที่สุดที่เราเจอ
เกิดปี 1988 ค่ะ
ลูกฉันเกิดปี 1989
ตอนนั้นนโยบายลูกคนเดียวเข้มงวดมาก
ฉันขอเก็บตัวอย่างดีเอ็นเอของคุณก่อน
ช่วยถ่มน้ำลายลงกระดาษนี้ จนน้ำลายขึ้นมาถึงขีดนี้นะคะ
ถ้าคุณหาตัวแกเจอ ฉันจะขอบคุณมากๆ
ขอบคุณเธอดีกว่าค่ะ
หลังจากพบกับคุณอาของฉันแล้ว
หลันก็เดินทางต่อไปทั่วประเทศจีน
เพื่อรวบรวมดีเอ็นเอจากครอบครัวต่างๆ
ไปทดสอบหาดีเอ็นเอที่ตรงกัน ของเด็กในต่างประเทศ
สิ่งหนึ่งที่กระทบใจฉันก็คือ ทุกคนที่เราคุยด้วย
พูดเหมือนกันเกี่ยวกับนโยบายนี้
นโยบายลูกคนเดียวเข้มงวดมาก
- นโยบายเข้มงวดสุดๆ - นโยบายเข้มงวดมาก
สมัยนั้นนโยบายลูกคนเดียวเข้มงวดเหลือเชื่อ
- เราไม่มีทางเลือก - ฉันไม่มีทางเลือก
เราไม่มีทางเลือกจริงๆ
ตอนนั้น เราทำอะไรไม่ได้เลยจริงๆ
เมื่อฉันได้ยินคำตอบนั้นครั้งแล้วครั้งเล่า
"ฉันไม่มีทางเลือก"
ฉันจึงรู้ว่าเราจะไปถามใคร ในส่วนไหนของจีนก็ได้
ว่านโยบายลูกคนเดียวมีผลต่อพวกเขาอย่างไร
และทุกคนจะพูดเหมือนกันหมด
ฉันไม่มีทางเลือกจริงๆ
ผมมีทางเลือกอะไรล่ะ
ฉันโกรธมาก โกรธครอบครัวตัวเองด้วย
ที่เราพูดหรือทำอะไรไม่ได้มากกว่านี้
เรามีความรู้สึกร่วมกันว่าไม่มีปัญญาทำอะไรเลย
มันตอกย้ำกับฉันว่า เมื่อการตัดสินใจที่สำคัญในชีวิตทุกครั้ง
มีคนตัดสินใจให้มาตลอดชีวิต
ก็ยากที่จะรู้สึกรับผิดชอบกับผลที่ตามมา
หลงหลันกับไบรอันเริ่มทดสอบตัวอย่างดีเอ็นเอ
ที่เธอนำกลับมาจากจีน
พวกเขาไม่พบลูกพี่ลูกน้องของฉัน แต่ก็พบดีเอ็นเอตรงกันอยู่รายหนึ่ง
เด็กหญิงคนหนึ่งในสหรัฐอเมริกา มีดีเอ็นเอตรงกับครอบครัวหนึ่งในจีน
นี่คือดีเอ็นเอทั้งหมดที่เราได้มา
เราใส่ทุกรายการเข้าไปใน ฐานข้อมูลพันธุกรรมเจดแมตช์
เพื่อที่ว่า... นี่เป็นฐานข้อมูลฟรี
ที่ให้เราเปรียบเทียบ
ดีเอ็นเอของเรากับดีเอ็นเอทั้งหมดในฐานข้อมูล
ผมไล่ดู หลันทำงานอย่างอื่น ผมก็เลยนั่งไล่ดู
ผมไล่ดูผลการเทียบทีละรายการ เพื่อดูว่ามีอันไหนใกล้เคียงกันบ้าง
และเราก็เจอครอบครัวผู้ให้กำเนิดหนึ่งราย ซึ่งตรงกับเด็กหญิงคนหนึ่ง
แน่นอนว่าผมติดต่อเด็กคนนั้นทันที
ส่งอีเมลถึงเธอและบอกให้เธอรู้เรื่องนี้
ถ้าเธออยากรู้ข้อมูลเพิ่ม เธอก็เขียนมาหาเราได้
แล้วเธอก็ตอบกลับมาว่า "ขอบคุณที่ติดต่อฉันนะคะ"
"ตอนนี้ ฉันไม่อยากรู้ข้อมูลเกี่ยวกับ ครอบครัวผู้ให้กำเนิดฉัน"
"ตอนนี้ฉันไม่สนใจจริงๆ ค่ะ"
คุณบอกครอบครัวนี้รึเปล่าว่าเจอตัวลูกสาวแล้ว
ยังไม่ได้บอกเลย ฉันนึกถึงเด็ก ปฏิกิริยาตอบกลับของเด็ก...
แล้วก็ทำใจลำบาก ที่จะบอกข่าวนี้กับเธอ
และฉันก็นึกออกเลยว่า
พวกเขาจะต้องผิดหวังมาก
ที่รู้ว่าลูกสาวของตัวเองไม่สนใจเลยด้วยซ้ำ
ที่จะรู้เรื่องพวกเขาหรือรับฟังข้อมูลของพวกเขา
หลันบอกฉันว่าที่จริงเป็นเรื่องธรรมดามาก
ที่เด็กบุญธรรมจะไม่อยาก ติดต่อครอบครัวผู้ให้กำเนิด
รวมถึงเด็กที่เธอพบจากมณฑลหูหนาน
ซึ่งถูกรัฐบาลลักพาตัวส่งไปยังบ้านเด็กกำพร้าด้วย
ไม่มีการตอบกลับ น่าผิดหวังมากๆ
ตอนที่ฉันเล่าสถานการณ์ ให้พ่อแม่บุญธรรมบางคนในอเมริกาฟัง
พวกเขาช็อคสุดๆ
พวกเขาทำความเข้าใจไม่ได้ทันที
และปฏิเสธอย่างสิ้นเชิง
พวกเขารู้สึกเหมือนว่า ที่ตนรับลูกสาวบุญธรรมมาเลี้ยง
อาจเป็นเหตุให้เธอถูกจับตัว มาจากครอบครัวผู้ให้กำเนิด
พวกเขายังกังวลด้วยว่า
ลูกสาวอาจถูกบังคับให้กลับเมืองจีน
พวกเขากลัวว่าจะสูญเสียแกไป
ก็เลยตัดการติดต่อกับเราทันที
ฉันรู้อยู่เต็มอกว่า ฉันเปลี่ยนแปลงทุกอย่างชั่วข้ามคืนไม่ได้
แต่ฉันก็หวังว่า ความทุ่มเทของฉันจะให้ผลตอบแทนในที่สุด
อาจจะอีก 10 หรือ 20 ปี
สักวัน เมื่อลูกสาวคนนั้นโตขึ้น
และเข้าใจสถานการณ์ เธอจะ...
โอเค
ในที่สุดเธอจะอยากพบพ่อแม่ผู้ให้กำเนิด
(เซี่ยงไฮ้ 692 กิโลเมตร)
เมื่อออกจากยูทาห์
ฉันก็ตัดสินใจจะเดินทางไปจีนอีกครั้ง พร้อมกับลูกชาย
ฉันอยากติดตามข่าวเด็กหญิงฝาแฝด ที่คนพี่อยู่ในอเมริกา
ฉันเอาหนังสือที่นักข่าวในฮ่องกงเขียนมาด้วย
แม้จะไม่พบดีเอ็นเอที่ตรงกัน สำหรับเจิ้งและพี่สาวฝาแฝด
เรื่องราวของเธอก็เปิดเผยแก่สาธารณะแล้ว
นักข่าวอเมริกันคนหนึ่ง พบพี่สาวฝาแฝดของเธอในสหรัฐอเมริกา
ไม่เคยคิดเลยว่าจะเห็นตัวเองบนปกหนังสือ
หนูจำตอนที่เจอนักข่าวคนนี้สมัยที่ยังเด็กได้มั้ย
จำไม่ได้ค่ะหนูเพิ่ง 10 ขวบเอง
หนูชื่ออะไร
เจิ้งซวงเจี๋ย
- หนูคิดถึงพี่สาวมั้ย - คิดถึง
- แล้วอยากเจอมั้ย - อยากค่ะ
นโยบายลูกคนเดียวมันแสนจะ...
มันบานปลายไปมาก
เด็กมากมายถูกอุ้มไป
หนูไม่รู้ด้วยซ้ำว่าเกิดอะไรขึ้นตอนที่หนูยังเด็ก
แต่ลูกทุกคนเป็นเลือดเนื้อเชื้อไขของพ่อแม่
และไม่มีใครควรถูกพรากจากพ่อแม่ของตัวเอง
ครอบครัวอเมริกันไม่อยากให้เราสัมภาษณ์
แต่เจิ้งกับพี่สาวฝาแฝดของเธอ ก็ติดต่อกันทางโซเชียลมีเดีย
พ่อบอกว่าเราแทบจะเหมือนคนเดียวกัน
แต่หนูไม่คิดว่าเราเหมือนกันขนาดนั้นนะ
ดูตาเธอในภาพนี้สิ...
ถ้าหนูทำผมแสกกลาง เราอาจดูเหมือนกันก็ได้
หนูเคยถามพี่มั้ยว่าเธอสนใจจะมาเมืองจีนรึเปล่า
ไม่ค่ะ หนูไม่คิดว่าคำถามแบบนั้นจะสมควร
ทำไมล่ะ
เพราะหนูอยากให้เธอค่อยๆ ใช้เวลา
คิดให้รอบคอบและตัดสินใจเอง
- เธอเคยคุยกับพ่อแม่หนูรึเปล่า - ไม่เคย
หนูรู้มั้ยว่าเธอรู้สึกยังไง หลังจากรู้ความเป็นมาที่แท้จริงของตัวเอง
หนูไม่เคยคุยเรื่องพวกนี้เลยสินะ ไม่อยากรู้เหรอ
หนูไม่เคยถามคำถามพวกนี้
หนูไม่อยากกดดันเธอ
และหนูอยากให้เธอใช้เวลาเท่าที่ต้องการ
หนูรู้มั้ยว่าเธออยู่ที่ไหน
- อเมริกา - รู้มั้ยว่าที่ไหนในอเมริกา
ไม่รู้ค่ะ
ไม่รู้ทำไม แต่หนูไม่กล้าถามเธอ
หนูกลัวอะไร
บางทีหลังจากที่คุณถามหนูวันนี้ หนูจะเอาเรื่องพวกนี้ไปแชทกับเธอ
หนูไม่คิดว่าเพื่อนกันเขาคุยเรื่องแบบนี้กันเหรอ
หนูบอกว่าหนูไม่กล้าถามคำถามพวกนี้
หนูกังวลอะไร
หนูกลัวเหรอว่า เธออาจจะรำคาญขึ้นมาปุบปับแล้วบล็อคหนู
หลายปีก่อน ฉันรู้สึกอายที่มีน้องชาย
แต่ตอนนี้ฉันรู้สึกโชคดีมากที่มีน้องที่โตมาด้วยกัน
ฉันอยากให้ลูกชายฉันมีพี่น้องอย่างที่ฉันมี
แต่ฉันอยากเป็นคนตัดสินใจเอง
ฉันตกใจกับตลกร้ายที่ว่าประเทศที่ฉันจากมา
รัฐบาลบังคับให้ผู้หญิงทำแท้ง
แล้วฉันก็ย้ายมาอยู่อีกประเทศ ที่รัฐบาลห้ามทำแท้ง
ดูผิวเผิน ก็เหมือนตรงข้ามกัน
แต่ทั้งสองฝ่ายต่างก็พรากสิทธิ์ควบคุม ของผู้หญิงต่อร่างกายของตน
นโยบายลูกคนเดียวใช้อยู่นาน 35 ปี
ตอนนี้คนหนุ่มสาวในจีนมีไม่พอ
ที่จะทำงานและดูแลผู้สูงอายุ
ดังนั้น จีนจึงออกนโยบายใหม่ ในการวางแผนครอบครัว
(นโยบายแห่งชาติเยี่ยมจริงๆ)
(อนุญาตให้ทุกครอบครัวมีบุตรได้สองคน)
(หนึ่งคนน้อยไป สองคนสบายใจ)
(เด็กๆ ก็จะมีพี่น้อง คนแก่ก็จะมีคนดูแล)
ป้ายที่เขียนไปทั่วหมู่บ้านฉันเปลี่ยนไป
นโยบายลูกคนเดียวถูกลบทิ้งจนไม่เหลือร่องรอย
(ลูกสองคนดีเหลือเกิน)
(ประหนึ่งห่านอพยพ พวกมันจะกลับบ้านทุกปี)
แต่ความทรงจำที่ว่านโยบายนั้นเป็นอย่างไร
จะยังคงอยู่ในใจของคนที่ผ่านชีวิตช่วงนั้นมา
ถ้าความทรงจำ เกี่ยวกับนโยบายลูกคนเดียวจางหาย
สิ่งเดียวที่เหลืออยู่ก็คือโฆษณาชวนเชื่อ
นโยบายแห่งชาตินี้ดีงามจริงๆ
อนุญาตให้แต่ละครอบครัวมีลูกได้สองคน
เด็กก็จะมีพี่น้อง คนแก่ก็จะมีคนดูแล
เรารู้สึกเป็นสุข ยิ้มแย้มด้วยความภูมิใจ
(ทีมงานชาวจีนทุกคนที่ร่วมทำภาพยนตร์เรื่องนี้)
(เกิดภายใต้นโยบายลูกคนเดียว)
(ภาพยนตร์เรื่องนี้อุทิศแด่คนรุ่นเดียวกับเรา และคนรุ่นต่อๆ ไป)